Izložba fotografija „Paštrovići na sceni: XX vijek"
Izložba fotografija „Paštrovići na sceni: XX vijek”, autora mr Dušana Medina i prof. dr Ljiljane Gavrilović, rezultat je njihovog prethodnog istraživanja fotografskog nasljeđa iz kolekcija javnih institucija, kao i privatnih arhiva Paštrovića.
Izložba je tokom decembra postavljena u Galeriji Izložba fotografija „Marko Krstov Gregović” u Spomen-domu „Crvena komuna” u Petrovcu na Moru, a trajaće i tokom januara 2025. godine.
*
Fotografije Paštrovića u nošnjama ili njihovim rekonstrukcijama snimane su, tokom XX vijeka, uglavnom u posebnim prilikama – u prvoj polovini vijeka mahom na svadbama (muškarci), a kasnije povodom folklornih nastupa i sličnih prilika u kojima su stanovnici lokalne zajednice željeli da prikažu sebe onakvima kakvi su „nekada bili”, da predstave dio svog identiteta sebi samima ili strancima – onima koji su izvan zajednice.
Na izložbi dokumentarnih fotografija „Paštrovići na sceni: XX vijek“ prezentuje se ukupno 14 uveličanih fotografija usnimljenih upravo ovim drugim povodom – za potrebe raznoraznih javnih nastupa u paštrovskoj nošnji (predstave, svečani dočeci, fotografisanja itd.), bilo u samim Paštrovićima ili van njih. Tih fotografija nema mnogo: neke su već publikovane i veoma poznate, dok su druge nepoznate, kao što je nepoznat i njihov kontekst nastankna. Za dobar dio njih ne znamo kada su, gdje i kojim povodom snimane, ko je na fotografijama, niti ko im je autor. Ono što nam je za sve poznato jeste njihovo današnje vlasništvo.
lako njihova ljepota plijeni, dok ne prevaziđemo navedene nedostatke i ne saznamo nepoznato, teško da ove fotografije možemo koristiti kao validan izvor za istraživanje, razumijevanje i rekonstrukciju života, stavova, mišljenja i sveukupne kulture Paštrovica u prošlosti.
Upravo zato smo i odlučili da ih izložimo i prikažemo, te da zamolimo posjetioce izložbe, primarno članove lokalne zajednice ali i sve ostale, da nam pomognu u rekonstruisanju i prepoznavanju svojih predaka ili drugih poznatih ljudi na fotografijama, da se sjete godina, lokacija i razloga zbog kojih su fotografije snimljene – i da sve to ručno dopišu na pratećim legendama. Time doprinose proširenju korpusa znanja o svojoj zajednici i njenoj kulturi.
Tokom trajanja izložbe biće objavljen i prateći katalog s unijetim podacima do kojih smo došli tokom ovog mini istraživanja, kao i informacije o vlasnicima koji su nam ljubazno ustupili svoju vrijednu građu.
Na taj način se ova serija sjajnih, ali starih, mahom crnobijelih i statičnih fotografija na zidovima galerije pretvara u dinamičan razgovor sa sobom i sa drugima o prošlosti, tradiciji i vrijednostima koje su sačuvane u Paštrovićima.
Nadamo se da će posjetioci izložbe u ovom kreativnom i interaktivnom procesu uživati isto koliko i mi!
Dušan Medin i Ljiljana Gavrilović
autori izložbe
